SMED – etapy wdrożenia

169

#Przezbrojenia #LEAN #SMED Czas skupić się na praktyce i realizacji zadań związanych z kolejnymi etapami redukcji czasu przezbrojeń. Poniżej opisane są kolejne etapy wdrożenia SMEDopracowane przez autora tej metody wraz z przykładami i narzędziami, które będą pomocne w poszczególnych krokach.

Etap 0 – analiza stanu obecnego

Punktem wyjścia do całej analizy przezbrojenia jest zebranie szczegółowych danych na temat stanu obecnego. ShigeoShingo w swojej książce „A Revolution in Manufacturing:The SMED System” zwraca szczególną uwagę na to, że pierwszym błędem kierownictwa oraz inżynierów jest brak zaangażowania w dogłębną analizę i zrzucenie odpowiedzialności na pracowników bezpośrednio produkcyjnych.

Jakie dane będą potrzebne do dalszej analizy?

  1. Lista kolejnych czynności
  2. Czas trwania poszczególnych czynności
  3. Layout obszaru produkcyjnego
  4. Droga
  5. Lista powiązanych dokumentów i procedur
  6. Lista niezbędnych narzędzi i oprzyrządowania

W jaki sposób zebrać niezbędny materiał do dalszej pracy?

  1. Najskuteczniejszą metodą, która daje najlepsze efekty jest nagranie filmu z całego przezbrojenia. Daje ona możliwość powrotu do dowolnego fragmentu i dokładnego przygotowania danych – czynności oraz czasów ich trwania.
  2. Możliwe jest przeprowadzenie obserwacji ze stoperem i notowanie poszczególnych czynności wykonywanych przez operatorów, jednak wymaga to dużego doświadczenia i staranności, by nic nie pominąć.
  3. Wywiad z pracownikami może być pomocny w celu uzupełnienia zebranych danych oraz poznaniu opinii i pomysłów pracowników.
  4. Diagram spaghetti w czytelny sposób pokaże realną drogę przebytą przez operatora podczas wykonywania kolejnych czynności, a w przypadku pracy kilku operatorów miejsca przecięć i potencjalne „kolizje” w działaniach.
  5. Krokomierz w szybki sposób sprawdzi ile marnotrawstwa w postaci chodzenia jest w analizowanych przezbrojeniu.

Etap 1 – przezbrojenia wewnętrzne i zewnętrzne

Kluczem do przeprowadzenia skutecznych zmian jest zrozumienie różnicy pomiędzy przezbrojeniem wewnętrznych i zewnętrznym.

Czynności zewnętrzne – są to wszystkie zadania, które mogą być wykonywane podczas pracy maszyny.

Przykłady:

  • Transport
  • Sprawdzenie poprawności komponentów
  • Przewiezienie wyrobów gotowych na następne stanowisko
  • Regulacje zewnętrznego (instalowanego) oprzyrządowania
  • Naprawy części instalowanych w maszynie podczas przezbrojenia
  • Wydruk zlecenia produkcyjnego

Czynności wewnętrzne – to prace, które muszą zostać wykonane podczas postoju maszyny.

Przykłady:

  • Demontaż części oprzyrządowania wewnątrz maszyny
  • Regulacje wewnątrz maszyny
  • Wymiana adapterów
  • Zmiana parametrów

Najważniejszym celem tego kroku jest rozdzielenie przezbrojenia na zewnętrzne i wewnętrzne. W tym celu należy dokładnie przeanalizować listę czynności stworzoną w poprzednim etapie i przeorganizowanie procesu tak, by podczas postoju maszyny wykonywane były tylko te czynności, które tego postoju wymagają. Obrazuje to poniższy schemat.

Jak zapanować nad przezbrojeniem po wprowadzeniu zmian?

  1. Wprowadzić karty kontrole

Ich głównym zadaniem jest sprawdzenie, czy jesteśmy gotowi do zatrzymania maszyny celem przezbrojenia oraz czy wszystkie czynności zostały wykonane.

Warto by taka check-lista zawierała:

  • listę uprawnionych pracowników,
  • wykaz narzędzi/przyrządów,
  • spis materiałów dodatkowych,
  • wykaz komponentów (można wykorzystać zlecenia produkcyjne),
  • procedury, rysunki oraz instrukcje niezbędne do poprawnego wykonania przezbrojenia.
  1. Zastosować karty funkcjonowania

Celem kontroli funkcjonowania jest zabezpieczenie nas przed niesprawnym oraz rozregulowanym sprzętem niezbędnym do przeprowadzenia przezbrojenia i uruchomienia produkcji.

Karta powinna mieć w sobie spis czynności inspekcyjnych do wykonania przez przezbrojeniem. Dobrze dodać miejsca na:

  • Potwierdzenie wykonania
  • Osobę odpowiedzialną za zadanie
  • Uwagi

Formularz należy uzupełnić nie tylko o sprawdzenie podstawowych funkcji urządzeń, ale także dodać punkty na podstawie (przykrych) doświadczeń.

Autor koncepcji SMED zachęca, by przygotowane formularz nie były uniwersalne, a dedykowane, ponieważ „listy uniwersalne są mylące, więc są ignorowane”.

  1. Wesprzeć całość poprzez implementację zarządzania wizualnego i 5s

Pozwoli nam to zaoszczędzić dodatkowy czas oraz zyskać pewność, że w obszarze maszyny znajdować się będzie tylko to, co niezbędne.

Etap 2 – transformacja przezbrojeń

Po poprawnym rozdzieleniu przezbrojenia na zewnętrzne i wewnętrzne czas zająć się czynnościami wchodzącymi w skład tego drugiego. Należy dokładnie przeanalizować pracę wykonywaną w trakcie przezbrojenia i zamienić czynności wewnętrzne na zewnętrzne.

 

Jest to zdecydowanie bardziej pracochłonne i wymagające zajęcie w stosunku do poprzedniego kroku, dlatego ważne jest dobre przygotowanie się i współdziałanie całego zespołu.

Ciężko tutaj mówić o uniwersalnych narzędziach jak w etapie 0 i 1. Każda branża jest „specyficzna” i posiada zupełnie inne procesy. Poniżej kilka przykładów, które mogą naprowadzić na rozwiązania:

  • Wcześniejsze podgrzewanie takich elementów jak formy czy matryce do wtryskarek
  • Znaczniki lub kołki do ustalania pozycji przyrządów
  • Magazynki przygotowawcze dla kolejnego materiału
  • Standaryzacja funkcji
  • Przyrządy centrujące
  • Wózki do przezbrojeń

Etap 3 – Usprawnianie przezbrojeń

Ostatni etap ponownie skupia się na obu przezbrojeniach – wewnętrznym i zewnętrznym. Celem jest optymalizacja czynności i reedukacja czasu.

W etapie usprawniania przezbrojenia doskonalone są zarówno operacje wewnętrzne jak i zewnętrzne. Punktem wyjścia jest dokładna analiza funkcji i celu każdego działania.

Optymalizacja operacji zewnętrznych wiąże się z dalszym doskonaleniem składowania i transportu części i narzędzi. W przypadku mniejszych narzędzi i części należy odpowiedzieć na następujące pytania:

  • W jaki sposób można najlepiej poukładać te elementy?
  • Jak utrzymać te elementy w najlepszym stanie, by były gotowe do następnej operacji?
  • Które z tych elementów są rzeczywiści potrzebne?

Optymalizacja operacji wewnętrznych obejmuje wprowadzenie równoległych operacji, wykorzystanie funkcjonalnych zacisków, eliminację korekt ustawień oraz mechanizację.

Wprowadzenie operacji równoległych może mieć zastosowanie w przypadku dużych maszyn, których przezbrojenie wiąże się z koniecznością wykonywania operacji zarówno z przodu, jak i z tyłu maszyny. Operacje równoległe pozwalają na podzielenie przezbrojenia między dwie (lub więcej) osoby, realizujące określone czynności na obu stronach maszyny.

Źródło: BDO HBC