Polska wyjątkiem w Europie – co wpłynęło na wyższe ceny energii?

726

W maju średnia cena energii na Rynku Dnia Następnego (SPOT) wyniosła 66,75 EUR/MWh, co oznacza spadek o 8,83% w porównaniu z kwietniem. W Polsce cena ukształtowała się na poziomie 94,29 EUR/MWh, notując – wbrew ogólnemu trendowi spadkowemu w Europie – wzrost o 7,78 EUR/MWh. Na rynkach europejskich spadek cen był wynikiem zwiększonej produkcji z odnawialnych źródeł energii, podczas gdy w Polsce wzrost wynikał z niespodziewanego skoku zapotrzebowania energii o 1 GW.

Cena kontraktu terminowego BASE_Y na rok 2026 osiągnęła średni poziom 85,73 EUR/MWh, co oznacza wzrost o 6,92% miesiąc do miesiąca. W Polsce cena wyniosła 97,05 EUR/MWh, a wzrost – na poziomie zaledwie 0,64% – był najniższy spośród wszystkich krajów w analizowanej strefie.

Mapę średnich cen energii przygotowali eksperci Energy Solution: Krzysztof Mazurski, Dyrektor Działu Portfolio Management oraz Wojciech Listoś, Analityk hurtowego rynku energii i gazu.

Rys. 1: Średnia cena SPOT w maju 2025 r.

W maju 2025 r. średnia cena dostaw Rynku Dnia Następnego energii elektrycznej wyniosła dla całej opisywanej strefy 66,75 EUR/MWh – wartość ta była niższa o 6,46 EUR/MWh (8,83%) w stosunku do kwietnia. Był to jednocześnie trzeci spadkowy miesiąc z rzędu począwszy od lutego, który był najdroższy od stycznia 2024 roku. Taniejące ceny na rynku SPOT to efekt coraz większej produkcji energii z OZE w całym regionie, napędzanej lepszą pogodą.. Co ciekawe, po raz pierwszy w tym roku Półwysep Iberyjski rozliczył się niżej w ujęciu miesięcznym od rejonu Skandynawii.

Polski rynek, z wynikiem 94,29 EUR/MWh, był droższy o 7,78 EUR/MWh względem kwietnia, a w porównaniu do średniej ceny w analizowanej strefie – aż o 27,54 EUR/MWh, czyli 41,25%. Warto podkreślić, że Polska była jednym z niewielu krajów, gdzie wynik rynku spot uległ pogorszeniu. Biorąc pod uwagę deprecjację ceny węgla oraz jego udziału w miksie energetycznym do 47% (spadek o 10 pp. w porównaniu do maja 2024 r.) oraz wysoką generację mocy z OZE możemy uznać, że wysoka cena spot w maju odbiega od normy i powinna ukształtować się niższym poziomie.

Średnia cena spot w Polsce jeszcze do 15 maja kształtowała się w okolicach 85 EUR/MWh, przy średnim zapotrzebowaniu Krajowego Systemu Elektroenergetycznego na poziomie 13,86 GW. Przy 7-procentowym wzroście generacji z wiodących odnawialnych źródeł energii, zapotrzebowanie sieci zwiększyło się o niemal 1 GW, co miało istotny wpływ na kształtowanie się ceny spot, która ostatecznie wyniosła 94,29 EUR/MWh. Był to drugi najwyższy wynik w opisywanej strefie, co jest zaskoczeniem, ponieważ we wcześniejszych miesiącach wynik Polski był zdecydowanie bliżej średniej opisywanej strefy.

Rys. 2: Średnia cena BASE Y-26 w maju 2025 r.

Odwrotna sytuacja była widoczna na rynku terminowym energii elektrycznej reprezentowanym przez kontrakty roczne na 2026 rok, który rozliczył się po 85,73 EUR/MWh, co stanowiło wzrost o 5,55 EUR/MWh (6,92%) względem kwietnia. Największy wpływ na jego aprecjację miały uprawnienia do emisji dwutlenku węgla, które zyskały w minionym miesiącu aż 5,80% – jak wiemy są one najmocniej skorelowane z instrumentami terminowymi o dalszym terminie wygasania, ponieważ przeważają w strukturze kosztów wytworzenia energii elektrycznej w uśrednionych blokach węglowych. Notowania BASE_Y-26 w Polsce podrożały zaledwie o 0,64% m/m i okazały się bardziej odporne na wzrost cen EUA względem analizowanej strefy. Po raz drugi z rzędu nasz kraj nie znalazł się w czołówce najwyższych odnotowanych wyników. Pierwsze trzy miejsca należą ponownie do Rumunii, Węgier i Bułgarii – ich średnie wartości wyniosły prawie 110 EUR/MWh. Sumarycznie było aż osiem krajów z wynikiem ponad 100 EUR/MWh.