W świecie Utrzymania Ruchu terminologia dotycząca strategii konserwacji bywa niejednoznaczna. Różne źródła – literatura fachowa, firmy, eksperci oraz standardy międzynarodowe – wprowadzają swoje definicje, co czasem prowadzi do rozbieżności w ich rozumieniu i stosowaniu. W efekcie pojęcia takie jak „Preventive Maintenance”, „Predictive Maintenance”, „Breakdown Maintenance” czy „Time-Based Maintenance” bywają używane zamiennie lub w nie do końca właściwy sposób (dokładają się do tego również polskie tłumaczenia: „zapobiegawcze UR”, „prognostyczne UR”, „reakcyjne UR”, itd.).
Celem tego artykułu jest uporządkowanie tych pojęć i przedstawienie jasnego podziału strategii konserwacji w ujęciu RCM (Reliability-Centered Maintenance), który pozwala lepiej dopasować działania Utrzymania Ruchu do rzeczywistych potrzeb zakładu.
Generalnie strategie konserwacji (strategie Utrzymania Ruchu) można podzielić na dwie kategorie: konserwację reaktywną oraz konserwację proaktywną. Wszystkie kolejne są ich pochodnymi.
Podstawowa różnica miedzy nimi jest taka, że w przypadku konserwacji reaktywnej działania konserwacyjne podejmowane są PO wystąpieniu awarii, natomiast w przypadku konserwacji proaktywnej działania konserwacyjne podejmowane są PRZED wystąpieniem awarii.
Dalsze rozwinięcie strategii konserwacji wygląda jak poniżej:
KONSERWACJA REAKTYWNA (znana także jako naprawcza – “reakcja na awarię”) polega na naprawie lub wymianie sprzętu po awarii (Breakdown Maintenance)
lub
działania naprawcze w celu przywrócenia urządzenia do pełnej sprawności po wykryciu usterki lub zużycia komponentu (Corrective Maintenance) – Działania te Mogą być planowane, odroczone.
Zalety:
- Niższe koszty początkowe (brak działań konserwacyjnych)
- Prosta do wdrożenia
Wady:
- Wyższe koszty napraw i przestojów
- Nieplanowane awarie mogą prowadzić do większych problemów
