Podkreślone zostało również strategiczne znaczenie półprzewodników – podstawowego budulca współczesnych technologii cyfrowych. Ich dostępność, jakość i innowacyjność przesądzają dziś o możliwościach rozwoju gospodarki, systemów obronnych, a także transformacji energetycznej i cyfrowej. W raporcie półprzewodniki porównano do roli, jaką w XX wieku odgrywała ropa naftowa – jako zasób o kluczowym znaczeniu geopolitycznym. Bez zaawansowanych układów scalonych niemożliwe byłoby funkcjonowanie komputerów, sieci 5G, sztucznej inteligencji, systemów autonomicznych czy nowoczesnej infrastruktury wojskowej. Ich rozwój staje się zatem nie tylko wyzwaniem technologicznym, ale również priorytetem strategicznym państw i międzynarodowych sojuszy.

Technologie kosmiczne, obejmujące m.in. miniaturowe satelity (tzw. cubesaty), autonomiczną logistykę pozaziemską czy misje eksploracyjne, stają się nie tylko symbolem postępu technologicznego, ale również ważnym elementem strategii bezpieczeństwa narodowego i suwerenności państw. Rosnąca liczba podmiotów komercyjnych oraz rozwój tańszych i bardziej dostępnych technologii wynoszenia ładunków na orbitę przyspieszają dynamiczną transformację sektora kosmicznego. Satelity wykorzystywane są dziś nie tylko do monitoringu Ziemi czy nawigacji, ale także do zapewniania bezpieczeństwa telekomunikacyjnego, zarządzania kryzysowego i wczesnego ostrzegania przed zagrożeniami.

Raport zwraca również uwagę na jedno z największych i najbardziej pilnych wyzwań współczesności – zrównoważoną energię. Obejmuje ona zarówno zwiększenie efektywności generacji energii (zarówno ze źródeł konwencjonalnych, jak i odnawialnych), jak i rozwój technologii magazynowania – od baterii nowej generacji po wodór jako nośnik energii. Kluczowe znaczenie ma także modernizacja infrastruktury przesyłowej i integracja rozproszonych źródeł odnawialnych (OZE) z systemami energetycznymi. Dążenie do bezpieczeństwa energetycznego, neutralności klimatycznej i odporności na kryzysy geopolityczne sprawia, że obszar ten znajduje się w centrum uwagi zarówno rządów, jak i sektora prywatnego.

Choć każda z tych dziedzin ma własną dynamikę, autorzy raportu wskazują na pewne motywy wspólne. To przede wszystkim konwergencja technologii np. AI wspierająca biotechnologię lub robotyka korzystająca z postępów w materiałoznawstwie. Ważnym wątkiem jest też rola polityki zarówno krajowej, jak i międzynarodowej w kształtowaniu ram rozwoju, transferu technologii oraz norm etycznych.

The Stanford Emerging Technology Review 2025 nie jest dokumentem technokratycznym. To apel do liderów, aby nie tylko inwestowali w nowe technologie, ale także rozumieli ich konsekwencje społeczne, etyczne i strategiczne. W świecie, w którym tempo innowacji przyspiesza z każdym rokiem, potrzebujemy mądrego przywództwa, dialogu międzysektorowego i wizji, która łączy postęp z odpowiedzialnością.

Opracowano na podstawie:

https://setr.stanford.edu/sites/default/files/2025-01/SETR2025_web-240128.pdf

Autor: Kinga Skrzek

Źródło: PARP